تفاوت تیرآهن و هاش، انتخاب درست برای پروژه‌های فولادی

در سازه‌های فولادی و ساختمان‌سازی، دو نوع پروفیل بسیار پرکاربرد هستند: تیرآهن (I-Beam) و هاش (H-Beam). هر دو از فولاد ساخته می‌شوند و ظاهرشان از نمای مقطع شبیه به حروف انگلیسی است، اما طراحی، عملکرد و کاربردشان در سازه متفاوت است. دانستن این تفاوت‌ها به مهندسان، پیمانکاران و خریداران کمک می‌کند تا بهترین انتخاب را برای پروژه‌ خود داشته باشند.

 تیرآهن (I-Beam) چیست؟

تیرآهن که به آن I-Beam هم گفته می‌شود، به دلیل شکل مقطعش شبیه حرف «I» است. در این مقطع دو بال افقی به یک جان عمودی متصل شده‌اند که بخش عمودی (web) نیروی برشی را تحمل می‌کند و دو بال (flange) بیشتر نیروی خمش را تحمل می‌کنند.

ویژگی‌های تیرآهن:

سابقه طولی بیشتر نسبت به عرض: ارتفاع مقطع نسبت به عرض بیشتر است.
فلنج‌های شیب‌دار: بال‌ها در تیرآهن معمولاً در قسمت داخلی ضخیم‌تر و در قسمت بیرونی نازک‌تر هستند، که باعث سبک‌تر شدن آن می‌شود.
وزن کمتر: به‌دلیل وب و فلنج نازک‌تر، تیرآهن نسبت به هاش سبک‌تر است که در پروژه‌های با بار متوسط مناسب‌تر است.
مقاومت مناسب در برابر خمش در یک جهت خاص: طراحی تیرآهن باعث می‌شود نیروی خمش را بهتر از جهت عمودی تحمل کند.

تیرآهن برای پروژه‌های سبک تا متوسط، اسکلت‌های ساختمانی، تیرهای فرعی و فریم‌های ساده مناسب است و به‌دلیل وزن سبک‌تر و هزینه کمتر، از انتخاب‌های اقتصادی در سازه‌های معمولی به‌شمار می‌آید.

 هاش (H-Beam) چیست؟

هاش یا H-Beam نیز یک نوع پروفیل فولادی است، اما مقطع آن به‌صورت حرف «H» با فلنج‌های پهن و موازی با وب است. این طراحی باعث می‌شود سطح مقطع گسترده‌تر و مقاوم‌تر نسبت به تیرآهن داشته باشد.

ویژگی‌های هاش:

فلنج‌های صاف و پهن: بال‌های بالا و پایین هاش کاملاً موازی و با ضخامت برابر هستند که باعث افزایش سطح تماس و توزیع بهتر بار می‌شود.
وب ضخیم‌تر: بخش عمودی مقطع (web) در هاش معمولاً ضخیم‌تر از تیرآهن است که باعث افزایش مقاومت در برابر بار و نیروهای پیچشی می‌شود.
مقاومت بیشتر در بارهای سنگین: طراحی پهن و ضخیم هاش باعث می‌شود این مقطع برای ستون‌ها، پل‌ها و سازه‌های سنگین گزینه بهتری باشد.
قابلیت پوشش‌دهی بهتر نیروها: به‌دلیل سطح مقطع بزرگ‌تر، هاش در برابر خمش، پیچش و بارهای چندجهته عملکرد قوی‌تری دارد.

هاش معمولاً در ساختمان‌های بزرگ، سازه‌های صنعتی، سازه‌های با دهانه بلند و ستون‌های اصلی استفاده می‌شود، جایی که نیاز به تحمل بارهای زیادی وجود دارد.

 مقایسه تیرآهن و هاش — نکات کاربردی

 کدام را انتخاب کنیم؟

اگر پروژه‌تان سبک تا متوسط است: مثل ساختمان‌های مسکونی، تیرهای سقف یا ستون‌های سبک تیرآهن (I-Beam) انتخاب اقتصادی‌تر و مناسب‌تری است، چون وزن کمتر و هزینه پایین‌تر دارد.

اگر سازه سنگین، ستون‌های اصلی یا دهانه بزرگ دارید: مثل ساختمان‌های تجاری، سوله‌های صنعتی یا پل‌ها هاش (H-Beam) گزینه برتر است چون تحمل بار بیشتر و پایداری بهتری ارائه می‌دهد.

نتیجه‌گیری

تیرآهن و هاش هر دو از پروفیل‌های فولادی پرکاربرد در صنعت ساخت‌وساز هستند، اما تفاوت‌های طراحی و عملکردی آن‌ها باعث می‌شود در کاربردهای متفاوت استفاده شوند. تیرآهن اقتصادی‌تر و مناسب بارهای متوسط است، در حالی که هاش به‌خاطر فلنج‌های پهن، وب ضخیم و قدرت باربری بالا برای پروژه‌های سنگین و بزرگ توصیه می‌شود. انتخاب دقیق بین این دو نوع تیر به طراحی سازه، نیروهای وارد بر آن و بودجه پروژه بستگی دارد.

برای مشاهده جدیدترین اخبار و مقالات بازار ورق سیاه، به وبسایت رسمی آهن برکت سر بزنید.