در بازار فولاد و آهنآلات، مقاطع مختلفی وجود دارد که هر کدام برای کاربرد خاصی طراحی شدهاند. از جمله مهمترین این مقاطع میتوان به نبشی، ناودانی و سپری اشاره کرد و برای دیوارهای غیرسازهای یا مقاومسازی دیوارها، از وال پست (که معمولاً با ناودانی یا ناودانی منقطع اجرا میشود) استفاده میگردد.
در ادامه، هر کدام از این مقاطع را معرفی میکنیم، کاربردها و مزایا/محدودیتهایشان را بررسی میکنیم تا دید کاملی نسبت به آنها داشته باشی.
مقاطع فولادی
نبشی
نبشی مقطعی با دو ضلع عمود بر هم است (شکل L-مانند). این محصول در دو نوع «بال مساوی» و «بال نامساوی» عرضه میشود.
نبشیها بهصورت «فابریک» (نورد گرم از شمش فولادی) یا «پرسی» (خمکردن ورق فولادی) تولید میشوند. نبشی فابریک معمولاً برای کاربردهایی با نیاز به مقاومت و استحکام بالا مناسبتر است.
ناودانی
ناودانی پروفیلی با مقطع U-شکل است، یعنی یک جان افقی و دو بال عمودی.
انواع مختلفی دارد مثلاً ناودانیهای با لبه موازی (UPE)، ناودانی با بال شیب دار (UPN) و انواع سبک یا سنگین.
ناودانیها هم در پروژههای ساختمانی و هم در سازههای صنعتی کاربرد دارند، بهخصوص وقتی نیاز به تحمل بار متوسط تا زیاد باشد.
سپری (T-profile / پروفیل T)
سپری پروفیلی با مقطع T است. این مقطع در جاهایی استفاده میشود که ترکیب مقاومت با شکل خاص مستلزم باشد مثل درها، پنجرهها، سازه سبک، فریمسازی و بخشهایی که به مقطع T نیاز دارند.
وال پست / ناودانی منقطع
وقتی دیوارهای غیرسازهای یا تیغهای دارید، برای ایمنی و مقاومت در برابر نیروهای جانبی (زلزله، باد، فشار…) از وال پست استفاده میشود. وال پست معمولاً از نبشی یا ناودانی تولید میشود و «ناودانی منقطع» یکی از رایجترین فرمهای آن است.
ناودانی منقطع یا وال پست باعث میشود دیوارها به اسکلت اصلی متصل شوند و پایداری ساختمان افزایش یابد.
کاربردها، مزایا و محدودیتها
| مقطع | کاربردهای رایج | مزایا | نکات قابل توجه / محدودیت |
|---|---|---|---|
| نبشی | اتصالات گوشهها، ساخت خرپا، شاسی سازه، تقویت سازه، ساخت سازه فرعی | ساده، ارزان، انعطاف در اتصالات، مناسب برای بار سبک تا متوسط | اگر بالها نامساوی باشند یا تولید پرسی باشد، مقاومت نسبت به فابریک کمتر است |
| ناودانی | تیر و ستون سبک، اسکلت فلزی، سازه صنعتی، پایه-ها، زیرسازی، مهارکننده | تحمل خوب بار، قابل تولید در اندازه و ضخامت مختلف، مناسب برای سازه متوسط تا سنگین | باید سایز و نوع درست انتخاب شود (سبک / سنگین / UPE / UPN)؛ ناودانی سبک برای بار بالا مناسب نیست |
| سپری | فریم در/پنجره، سازه سبک، قاببندی، سازه با الزام ابعاد خاص | مقطع خاص T-شکل برای نیازهای ویژه، سبکی، مناسب برای ساخت چارچوب و فریم سبک | برای باربری سنگین مناسب نیست؛ معمولاً در مصارف سبک یا سازه فرعی کاربرد دارد |
| وال پست / ناودانی منقطع | دیوارهای تیغهای، دیوارهای غیر باربر، مقابله با زلزله و نیروهای جانبی | افزایش ایمنی و پایداری دیوار، جلوگیری از شکست دیوار در زلزله، مناسب ساختمانهای مسکونی و اداری | اجرای درست نیاز به استاندارد و دقت دارد؛ استفاده ناصحیح باعث کاهش ایمنی میشود |
نکات مهم هنگام انتخاب و خرید مقاطع فولادی
- انتخاب بر اساس کاربرد و بار مورد انتظار: اگر سازه سبک دارید نبشی یا سپری کافی است؛ برای سازه سنگین یا صنعتی ناودانی با سایز مناسب یا مجموعه وال پست + ناودانی.
- کیفیت تولید (فابریک یا پرسی): نبشی یا ناودانی فابریک معمولاً کیفیت و مقاومت بهتری دارند.
- مطابقت با استانداردها: مقاطع باید طبق استانداردهای ملی/بینالمللی تولید شوند تا ایمنی و دوام تضمین گردد.
- مقاومت در برابر شرایط محیطی: در محیط مرطوب یا صنعتی پیشنهاد میشود از مقاطع گالوانیزه یا پوششدار استفاده شود.
- تناسب قطر، ضخامت و وزن با نیاز سازه: مقطع سبک ولی ضعیف ممکن است در درازمدت مشکلات سازهای ایجاد کند.همچنین مقطع خیلی سنگین ممکن است هزینه و وزن سازه را بالا ببرد.
- در پروژههای دیوار و تیغه، استفاده از وال پست: برای دیوارهای غیرسازهای و تیغهای از وال پست (ناودانی منقطع یا نبشی) استفاده کنید تا ثبات و ایمنی دیوار حفظ شود.
نتیجهگیری
نبشی، ناودانی، سپری و وال پست هر کدام مقاطع فولادی مفید و کاربردی هستند که با درک درست از مزایا، محدودیتها و کاربردهایشان میتوانید انتخاب بهتری برای پروژهتان داشته باشید.
- برای اتصالات، سازه سبک یا فرعی: نبشی یا سپری گزینه مناسبی است.
- برای اسکلت و سازه اصلی با بار متوسط تا سنگین: ناودانی (با انتخاب درست سایز و نوع) مناسب است.
- برای دیوارهای تیغهای یا غیرسازهای و نیاز به ایمنی در برابر زلزله: استفاده از وال پست (ناودانی منقطع یا نبشی) ضروری است.
برای مشاهده جدیدترین اخبار و مقالات بازار ورق سیاه، به وبسایت رسمی آهن برکت سر بزنید.
