صنعت فولاد یکی از صنایع پرمصرف انرژی و پرانتشار جهان است و به همین دلیل، قوانین زیستمحیطی در تجارت این محصول اهمیت بیشتری پیدا کردهاند. یکی از مهمترین این قوانین در اتحادیه اروپا، سازوکار تعدیل کربن در مرز یا CBAM است که از سال ۲۰۲۶ وارد مرحله اجرایی اصلی شده است.
CBAM چیست؟
CBAM مخفف Carbon Border Adjustment Mechanism یا «سازوکار تعدیل کربن در مرز» است. هدف این طرح آن است که برای کربن موجود در کالاهای وارداتی، هزینهای متناسب با انتشار آن در فرآیند تولید در نظر گرفته شود تا تولیدکنندگان خارج از اروپا نسبت به تولیدکنندگان اروپایی مزیت ناشی از قوانین کربنی کمتر داشته باشند.
آهن و فولاد از جمله کالاهای مشمول این سازوکار هستند.
قوانین کربنی چه تأثیری بر صادرات فولاد دارند؟
مهمترین تأثیر این قوانین، افزایش اهمیت میزان انتشار کربن در فرآیند تولید است. صادرکنندهای که فولاد خود را با روشهای پرکربن تولید میکند، ممکن است در بازار اروپا با هزینه کربنی بیشتری مواجه شود.
در مقابل، فولاد تولیدشده با فناوریهای کمکربن میتواند از نظر هزینههای مرتبط با CBAM موقعیت بهتری داشته باشد.
هزینه کربن چگونه محاسبه میشود؟
در چارچوب CBAM، واردکنندگان کالاهای مشمول باید میزان انتشار کربن نهفته در محصول را گزارش کنند و در نهایت گواهیهای مربوط به این انتشار را تسلیم کنند. در محاسبات، امکان استفاده از دادههای واقعی و تأییدشده انتشار یا مقادیر پیشفرض وجود دارد.
در سال ۲۰۲۶ قیمت گواهیهای CBAM بهصورت فصلی تعیین میشود و از سال ۲۰۲۷ انتشار قیمتها بهصورت هفتگی خواهد بود.
تأثیر CBAM بر تولیدکنندگان فولاد
این قوانین میتوانند تولیدکنندگان را به سمت سرمایهگذاری در فناوریهایی مانند احیای مستقیم، کوره قوس الکتریکی، انرژیهای تجدیدپذیر و استفاده از هیدروژن سوق دهند.
در واقع، کاهش انتشار کربن دیگر تنها یک موضوع زیستمحیطی نیست و میتواند به یک عامل مهم در رقابتپذیری فولاد در بازار جهانی تبدیل شود.
آیا صادرات فولاد گرانتر میشود؟
در صورت بالا بودن میزان انتشار کربن، هزینه مرتبط با CBAM میتواند قیمت نهایی ورود فولاد به بازار اروپا را افزایش دهد. میزان این تأثیر به عواملی مانند روش تولید، میزان انتشار، قیمت کربن و اطلاعات واقعی ثبتشده برای محصول بستگی دارد.
به همین دلیل، تولیدکنندگانی که بتوانند انتشار واقعی و پایینتری برای محصولات خود اثبات کنند، میتوانند نسبت به استفاده از مقادیر پیشفرض وضعیت بهتری داشته باشند.
تأثیر این قوانین بر آینده بازار فولاد
قوانین کربنی اروپا میتوانند مسیر رقابت در بازار فولاد را تغییر دهند. در آینده، علاوه بر قیمت، کیفیت و مشخصات فنی، میزان انتشار کربن محصول نیز میتواند به یکی از معیارهای مهم تجارت فولاد تبدیل شود.
این روند همچنین میتواند سرمایهگذاری در تولید فولاد سبز و کمکربن را افزایش دهد و استفاده از فناوریهای جدید را سرعت ببخشد.
جمعبندی
اجرای CBAM از سال ۲۰۲۶، قوانین تجارت فولاد با اتحادیه اروپا را وارد مرحله جدیدی کرده است. صادرکنندگان اکنون باید علاوه بر کیفیت و قیمت محصول، به میزان انتشار کربن و نحوه ثبت و تأیید آن نیز توجه داشته باشند.
در مجموع قوانین کربنی اروپا میتوانند هزینه فولاد پرکربن را افزایش داده و در مقابل، تولید فولاد کمکربن را به یک مزیت رقابتی تبدیل کنند؛ به همین دلیل حرکت به سمت فناوریهای پاکتر، احتمالاً یکی از مهمترین روندهای آینده صنعت فولاد خواهد بود.
برای مشاهده جدیدترین اخبار و مقالات بازار ورق سیاه، به وبسایت رسمی آهن برکت سر بزنید.
